Dos Komutları

                    DOS KOMUTLARI:
 *Dosya silme, ismini değiştirme (del,ren) gibi Dos un temel komutları "command.com" isimli dosyada tutulur. Bu dosya sabit diskinizin ilk klasöründe (root) bulunur.
*DOS, bilgisayarın açılışta ayarlamak üzere donanım ve yazılım ayarları için "autoexec.bat" ve "config.sys" isimli dosyaları kullanır. "autıexec.bat"da genellikle yazılım ayarları, diğerinde ise genellikle donanım ayarları bulunur. Örneğin virüsler sabit diskinizi formatlamak için "autoexec.bat" dosyanıza format komutunu yerleştirirler. Böylece bilgisayarınızı ilk açışınızda diskinizdeki her şey silinir.
*DOS en hızlı işletim sistemidir. Çünkü bellek kullanımı oldukça azdır. Fakat maalesef Windows'u olmayan bir bilgisayarın DOS'u 640kb dan fazla olan bellekleri tanıyamaz. Bu da birçok programı çalıştırmanızda engel oluşturur.

T E M E L     D O S    K O M U T L A R I

K o m u t

A ç ı k l a m a

Ö r n e k

attrıb

Gizli ve sistem dosyalarını gösterir

C:\>attrıb/ah

cd

Dizin Değiştirir

C:\>cd Windows

cd..

Bir Önceki Dizine Geçer

C:\Windows>cd..

cd\

İlk Dizine (root) Geçer

C:\>Windows>cd\

chkdsk

Disk Hakkında Bilgiler Verir

C:\>chkdsk

cls

Ekrandaki Gereksiz Yazıları Siler

C:\>cls

copy

Dosya Kopyalar

Copy  c:\games\mario.exe c:\demos

xcopy

Gelişmiş kopyalama komutu

C:\>xcopy C:\belgel~1   D:\belgel\

dır

O anki dizinin öğelerini gösterir

C:\>dir

dır/p

O anki dizinin öğelerini sayfa sayfa gösterir

C:\>dır/p

dır/w

O anki dizinin öğelerini yan yana gösterir

C:\dır/w

diskcopy

Bir diskin tamamını başka bir diske kopyalar

C:\>diskcopy a: c:

Doskey

Komutları hafızasında tutar

C:\>Doskey

del

Dizinlerin içindeki dosyaları siler

C:>del mario.exe

deltree

Dizin ve Dosyaları birlikte siler

C:\>deltree games

date

Sistem Tarihini Değiştirir

C:\>date 19-06-1999

edıt

Metin dosyası

C:\>edıt

Fdısk/mbr

Diski virüsten temizler(Partişonları bir araya getirir)

C:\>fdısk/mbr

format

Diski silmek için kullanılır

A:\format c: 

label

Diskin İsmini Değiştirir

C:\>label c:

md

Dizin Oluşturur

C:\>md games

mem

Bellek Bilgilerini Gösterir

C:\>mem

move

Dizinlerin ve dosyaların adlarını değiştirir

C:\>move   yusuf   hasan

prompt

Aktif sürücünün ismini değiştirir

C:\>prompt    yusuf$G

rd

İçi boş olan dizinleri siler

C:\>rd games

ren

Dosya İsmi Değiştirir

C:\>ren   mario.exe   mari.exe

sys

Sistem dosyalarını diskete veya sabit diske kopyalamak için kullanılır

C:\>sys A:    veya      A:\>sys C:

time

Sistem Saatini Değiştirir

C:\>time 18:50:23

tree

Dizin Yapısını Dallandırarak Gösterir

C:\>tree

type

Herhangi Bir Dosyanın İçini Gösterir

C:\>type confıg.sys

undelete

Silinmiş Dosyaları Geri Getirebilen Programı Açar

C:\>undelete

ver

DOS versiyonunu Gösterir

C:\>ver

vol

Diskin İsmini Gösterir

C:\>vol
TEMEL DOS UYGULAMALARI

LİSTELEME

Herhangi bir sürücünün veya dizinin dosyalarını görmek için “dır” komutu kullanılır. Dosyaları sayfa sayfa görmek için “dır/p” dosyaları yan yana görmek için “dır/w” komutu kullanılır. Bazı “dır” komutları:

C:\DOS>dır *.com (Uzantısı sadece COM olan dosyalar görüntülenir)

C:\DOS>dır dbl*.* (İsimleri “DBL” ile başlayan bütün dosyalar görüntülenir)

 

DİZİN DEĞİŞTİRME

Dizin değiştirmek için “cd” komutu kullanılır.

Bir aşağı seviyedeki dizin veya alt dizine geçmek için: C:\>cd wındows  veya C:\>cd\wındows komutları kullanılır.

Aynı seviyedeki dizin veya alt dizine geçmek için:  C:\DOS>cd \wındows

Bir dizin veya alt dizinden çıkmak için:  C:\DOS>cd..

Herhangi bir dizin ya da alt dizinde iken ana dizine dönmek için:  C:\wındows\command>cd\

 

 

DİZİN YARATMA

Yeni bir dizin yaratmak için  “md” komutu kullanılır.   C:\>md Hasan   komutu ile “Hasan” isimli bir dizin oluşturur.

 

DİZİN SİLME

Bir dizini veya alt dizini silmek için “rd” komutu kullanılır. C:\>md Hasan komutu ile Hasan dizini silinir.

Bir dizini içindeki dosya ve alt dizinlerle birlikte tek komutla silmek için “deltree” komutu kullanılır. C:\>deltree Hasan

 

DİZİN İSMİ DEĞİŞTİRME

Bir dizinin ismini değiştirmek için “move” komutu kullanılır. C:\>move Hasan  Yusuf  komutu ile Hasan ismi Yusuf olur.

 

DOSYA İSMİ DEĞİŞTİRME

Kayıtlı dosyaların isimlerini “ren” komutu ile değiştirilir. C:\>ren autoexec.bat  auto.bat

Ayrıca “copy” ve “move” komutlarını kullanırken hedef dosyaya yeni bir isim verilirse dosya yeni isimle kaydedilir.

 

DOSYA KOPYALAMA

Dosya kopyalama “copy” ve “xcopy” komutları ile yapılır. Kopyalama yaparken önce komut, sonra dosyanın bulunduğu yer ve daha sonra da dosyanın kopyalanacağı yer  belirtilmelidir.  C:\>copy   c:\belgel~1\4-Bsın~2.doc    d:\belgel~1\4-Bsın~2.doc

 

DİZİN KOPYALAMA

İçinde dosya bulunan bir dizini kopyalamak için  C:\>xcopy   c:\belgel~1   d:\belgel~1  komutu vermek gerekir.

 

DOSYA TAŞIMA

Dosya taşıma işlemi “move” komutu ile yapılır. Dosya taşıma işleminde kaynak dosya silinir. Yani bir çeşit kes-yapıştır  gibi.

C:\move   c:\belgel~1\4-bsın~2.doc   d:\belgel~1\4-bsın~2.doc   bu komutla C sürücüsündeki 4-bsın~2.doc dosyası silinir. Move komutu gizli dosyaları taşımaz. Önce dosyaları gizli halden kurtarmak gerekir.

 

DOSYA SİLME

Bir dizindeki dosyaları silmek için “del” , dizini ve içindeki dosyaları beraber silmek için ise “deltree” komutu kullanılır. “rd” komutu ise içi boş olan dizinleri siler. C:\>del C:\yusuf\belge       C:\>deltree yusuf           C:\>rd yusuf

TEMEL DOS KOMULARI

 

1-ATTRIB:Dosya ve dizinlerin niteliklerini değiştirir.

    Attrıb  +r :Sadece salt okunur dosya yapar

    Attrıb   -r :Salt okunur özelliğini kaldırır

 

    Attrıb   +a:Arşiv dosyası yapar

    Attrıb    -a:Dosyanın arşiv niteliğini iptal eder

 

    Attrıb   +s:Sistem dosyası yapar

    Attrıb    -s:Sistem dosyası niteliğini iptal eder

 

   Attrıb   +h:Dosyaları gizli yapar

   Attrıb    -h:Dosyaların gizli olma niteliğini iptaleder

 

   C:\>attrıb  *.* /s :Bütün dosyaların (alt dizindekiler dahil) nitelikleri görüntülenir.

   C:\>attrıb  +r *.com:Uzantısı .com olan dosyalar sadece salt okunur (silinemez) nitelik kazanır

   C:\>attrıb  +h  özel.not:Özel.not dosyasının ismi dosya listesinde görülmez (Gizli dosya olur)

2-DIR: Herhangi bir dizindeki dosyaların listesini gösterir.

   C:\>dır/p:Dosyaları sayfa sayfa listeler

   C:\>dır/w:Dosyaları yan yana listeler

   C:\>dır/a:Sadece istenilen nitelikteki dosyaları görüntüler

   C:\>dır/a:h  gizli dosyaları listeler

   C:\>dır/a:-h gizli olmayan dosyaları listeler

   C:\>dır/a:s  sistem dosyalarını listeler

   C:\>dır/a:-s sistem dosyası olmayan dosyaları listeler

   C:\>dır/a:d  dizinleri listeler

   C:\>dır/a:-d sadece dosyaları listeler

   C:\>dır/a:r   sadece salt okunur dosyaları listeler

   C:\>dır/a:-r  sadece salt okunur olmayan dosyaları listeler

   C:\>dır/s      alt dizinde bulunan dosyaları gösterir

   C:\>dır/b      sadece dosya isimlerini gösterir

   C:\>dır/o      dosyaları görüntülerken istenilen sırada görüntülenmesini sağlar

Herhangi bir program çalıştırmak için dosyanın bulunduğu dizine girip, dosyanın adını yazın.

C:\>cd games
C:\>mario.exe
Eğer bilgisayarınızda windows yüklü ise: C:\>exit  yazarak Windows'a dönebilirsiniz.

C sürücüsündeyken başka bir sürücüdeki dosyalar listelenmek istenirse C:\>dır D: yazılmalı